Praktische Opdracht Geschiedenis 6 VWO

"De eerste vier eeuwen van het christendom"


Introductie
De komende weken ga je in groepen samenwerken aan een praktische opdracht (PO) over de eerste vier eeuwen van het christendom. De centrale vraag hierbij is: Hoe kan het dat het christendom zich ontwikkelde van kleine 'sekte' tot de staatsgodsdienst? Je moet hiervoor verschillende bronnen over het onderwerp bestuderen. De PO bestaat uit drie delen, die verderop uitgelegd worden:

  1. Kennismaken met het onderwerp.
  2. Bronnen categoriseren en ordenen
  3. Een essay schrijven.

Samenwerking via de computer
Jullie gaan de PO maken met behulp van het VCRI-programma. Dit programma is ontworpen om het samenwerken aan opdrachten makkelijker te maken. Het programma bevat bijvoorbeeld alle bronnen die jullie nodig hebben om de PO te kunnen maken. Daarnaast bevat het VCRI-programma een gedeelde tekstverwerker, de Cowriter, waarmee jullie tegelijkertijd aan teksten kunnen schrijven. Jullie communiceren en overleggen met elkaar via de Chat van het programma. Jullie kunnen tijdens de lessen in het computerlokaal met het programma werken. Daarnaast kunnen jullie ook tijdens tussenuren in de mediatheek met het programma werken.
Het programma bevat een uitgebreide Nederlandse help-functie.

Begeleiding van de PO
Jullie docent heeft ook toegang tot de VCRI. Om jullie goed te kunnen begeleiden, zal hij of zij ook meekijken in de VCRI. Zo kan jullie docent zien wat er binnen alle groepen gebeurt. Jullie docent kan jullie ook berichten sturen en kijken hoe ver jullie zijn met de PO. Daarnaast kun je tijdens de les ook altijd inhoudelijke vragen stellen aan je docent.

Beoordeling van de PO
Jullie zijn als groep verantwoordelijk voor het maken van de PO. Jullie docent beoordeelt de PO en jullie krijgen als groep een cijfer. Jullie docent kan meekijken via het programma en zo zien hoe jullie samenwerken. Ook de manier waarop jullie hebben samengewerkt, weegt mee in de beoordeling.

Tijdspad
De eerste drie weken na de kerstvakantie gaan jullie in groepen van drie of vier samenwerken aan de PO. Jullie werken twee lessen per week aan de PO: In totaal werken jullie 6 lessen aan de PO. Globaal ziet het tijdspad er zo uit:




Deel 1 PO: Kennismaken met het onderwerp

Omschrijving
Het christendom ontstond ten tijde van het Romeinse rijk. Hoewel de Romeinen vaak tolerant waren tegenover 'vreemde' religies, wordt het christendom in de eerste eeuwen van zijn bestaan regelmatig bloedig onderdrukt. De regeringsperiodes van de keizers Decius en Diocletanius staan bijvoorbeeld bekend als zeer zware periodes voor de christenen, omdat zij in die periodes vervolgd werden.

Christenen werden in de tijd van zeer ernstige misdaden beschuldigd, zoals blijkt uit onderstaand citaat. Dit droeg ook bij aan de vervolging van christenen.

'Zij nemen met elkaar zonder aanzien des persoons deel aan een soort Cultus der Lusten, en noemen elkaar broeders en zusters.(...) (Sommigen) beweren dat ze de geslachtsdelen van hun hogepriester en hun priester aanbidden, en dat ze die vereren als die van hun vader. De verhalen die de ronde doen over hun inwijdingsriten zijn al even afschuwelijk als bekend. Een kind wordt met meel bedekt om argelozen te misleiden en voorgezet aan degene die in de riten ingewijd wordt. Dit kind wordt door de neofiet in alle onschuld gedood, aangezien hij, misleid door de laag meel, niet bemerkt dat hij het verwondt. Het bloed van het kind likken zij gulzig op (...)'
Afbeelding 1: Kruisiging van Petrus door Caravaggio.

Christenen werden in het Romeinse rijk gedwongen hun geloof op te geven. Wie dat niet deed werd gedood. Vele christenen stierven daarom voor hun geloof en werden zo martelaren (zie ook de bovenstaande afbeelding van de kruisiging van de apostel Petrus). Pas nadat keizer Constantijn het christendom toestond en keizer Theodosius het christendom de enig toegestane godsdienst maakte, kwam er een einde aan de vervolging van het christendom.

Werkelijke martelaren of christelijke propaganda?
In deze opdracht gaan jullie de vervolging van de christenen in het Romeinse rijk nader onderzoeken. Hoewel het vast staat dat de christenen inderdaad in sommige periodes vervolgd werden door de Romeinen, zijn er ook historici die beweren dat het wel meeviel met die vervolgingen. Deze zouden helemaal niet op zo'n grote schaal vervolgd zijn als wel gedacht wordt. Maar hoe komt het dan dat het beeld bestaat dat er zoveel christenen als martelaar gestorven zijn? Wie heeft dit beeld in de wereld geholpen en waarom? In deze opdracht gaan jullie aan de hand van twee standpunten het onderwerp verder bestuderen. Deze standpunten zijn:

Na jullie onderzoek gaan jullie hierover een tekst schrijven.

Debate-tool
Deze opdracht maken jullie in de Debate-tool van het VCRI-programma (zie ook de handleiding en de help-files van het programma). In de Debate-tool kunnen jullie de beide standpunten verder gaan uitwerken. Uiteindelijk krijgen jullie door het werken in de Debate-tool een goed overzicht van beide standpunten en hoe deze onderbouwd zijn. Dit zal jullie helpen bij het schrijven van een tekst over het onderwerp.

Wanneer je de Debate-tool opent, zie je een veld met in het midden een vlag (zie ook het plaatje hieronder). Aan beide kanten van de vlag zie je twee blokken, die de twee standpunten weergeven. Het linker blok staat voor het standpunt 'Propaganda', het rechter voor het standpunt 'Martelaren'. De bedoeling van deze opdracht is dat jullie samen, op basis van de bronnen, gaan zoeken naar de argumenten die gebruikt worden bij de twee standpunten.

Werken met de Debate-tool
Hoe gaat het in zijn werk? Tijdens het werken met de Debate-tool kun je verschillende acties uitvoeren (kijk ook in de help-files voor een uitgebreidere uitleg). Namelijk:

  1. Een element toevoegen: Je kunt argumenten, ondersteuningen, en weerleggingen toevoegen aan de Debate-tool. Een argument voeg je toe aan een standpunt. Ondersteuningen en weerleggingen voeg je toe aan een argument. Door het toevoegen van elementen aan de Debate-tool krijgen jullie een beter overzicht van de verschillende standpunten en hoe deze onderbouwd zijn.
    Let op: Door het toevoegen van elementen zullen de standpunten gaan verschuiven. Een standpunt kan dichter of verder van het centrum van de Debate-tool af komen te staan. Hoe dichter het standpunt bij het centrum staat, hoe beter het standpunt onderbouwd is. Zo maken argumenten en ondersteuningen een standpunt sterker, waardoor het dichter naar het centrum toe gaat. Een weerlegging maakt een standpunt juist zwakker, waardoor het verder van het centrum af komt te staan.
  2. Een element wijzigen of verwijderen: Je kunt elementen ook wijzigen of verwijderen.
  3. Waarderen: Je kunt een element ook een waardering geven. Door het geven van een waardering (in de vorm van een ster), ken je meer gewicht toe aan een argument, ondersteuning of weerlegging. Dit heeft zijn invloed op de positie (dichterbij of verderaf van het centrum). Je kunt een waardering ook weer weghalen.

Gebruik van bronnen
Zoals bij elke historische opdracht is het gebruik van bronnen ook bij deze opdracht belangrijk. In de Sources bij 'Bronnen Deel 1' vinden jullie dus een aantal bronnen die jullie kunnen gebruiken bij het werken in de Debate-tool. Zoals jullie zullen lezen, kun je sommige bronnen gebruiken om de ene positie te onderbouwen, terwijl andere bronnen geschikt zijn om de andere positie te onderbouwen. Je kunt een stuk tekst uit een bron selecteren en dan op de 'Voeg toe aan Debate'-knop klikken. Er wordt dan een nieuw element toegevoegd aan de Debate-tool, waarbij verwezen wordt naar de door jou geselecteerde bron.

Argumenten, onderbouwingen en weerleggingen
Voor deze opdracht is het belangrijk om te weten wat het verschil is tussen argumenten, onderbouwingen en weerleggingen.

Belangrijk om te onthouden is dat argumenten vaak meer algemene beweringen zijn, terwijl ondersteuningen en weerleggingen vaak meer op informatie, bronnen of feiten gebaseerd zijn.

Een goed schema in jullie Debate bevat niet alleen argumenten, maar ook weerleggingen en ondersteuningen!

Een voorbeeld van een argument bij het standpunt "Downloaden van muziek zou verboden moeten worden" is bijvoorbeeld "Mensen gaan minder cd’s kopen, waardoor de muziekindustrie failliet zal gaan". Een ondersteuning bij dit argument zou kunnen zijn "Onderzoek van de platen- en cd-branche laat zien dat de cd-verkopen in de periode 1999-2003 met 35% gedaald zijn". Een weerlegging bij dit argument zou kunnen zijn: "Er is geen verband aangetoond tussen de gedaalde cd-verkoop en het downloaden van muziek".

Hierboven zie je een voorbeeld van hoe een Debate eruit kan zien. Je ziet dat hier gebruik wordt gemaakt van zowel argumenten als ondersteuningen. Probeer dit in jullie eigen Debate ook te doen!

Tekst schrijven
Als jullie klaar zijn met het werken in de Debate-tool, schrijven jullie bevindingen in een korte tekst van minimaal 750 woorden. Dit doe je in de Cowriter bij het tabblad Deel 1.
In deze tekst gaan jullie in op beide standpunten: Hoe zijn deze onderbouwd met argumenten? Welke informatie ondersteunt de argumenten? En welke informatie weerlegt de argumenten? Maak gebruik van de informatie die jullie hebben weergegeven in het Debate-tool. Om de informatie in het Debate-tool naar de Cowriter te krijgen, klik je op de Converteer naar tekst-knop. Vervolgens kun je de informatie in de Cowriter plakken.

Tijdspad
Jullie hebben de eerste en tweede les om aan dit deel van de PO te werken. Als jullie eerder klaar zijn, gaan jullie verder met deel 2 van deze PO. Als je meer tijd nodig hebt, kun je in tussenuren verder werken.

Beoordeling
Bij de beoordeling van dit deel van de PO wordt gelet op het schema in de Debate-tool. Hebben jullie beide standpunten goed onderbouwd? Hebben jullie gezocht naar onderbouwingen en weerleggingen? Hebben jullie gebruik gemaakt van de informatie uit de bronnen? Ook wordt er gekeken naar de kwaliteit van de tekst. Worden daarin ook alle standpunten goed uitgewerkt? En is daarin ook aandacht voor argumenten, ondersteuningen en weerleggingen? Tenslotte wordt gekeken naar de manier waarop jullie de tekst geschreven hebben: Is de tekst goed opgebouwd? Is er correct Nederlands gebruikt? Enzovoorts.

Samengevat moeten jullie:




Deel 2 PO: Bronnen categoriseren en ordenen

Omschrijving
In het tweede deel van deze PO gaan jullie 25 bronnen over de eerste eeuwen van het christendom bestuderen. Deze bronnen staan in de Sources in de map 'Bronnen Deel 2'. Verdeel deze bronnen onder elkaar en bestudeer de bronnen goed. Bedenk bij elke bron waar deze over gaat, en wat de kern van de bron is.

Met behulp van de Diagrammer (zie ook de handleiding en de help-bestanden) maken jullie vervolgens een schema van de bronnen. Het is de bedoeling dat jullie de bronnen indelen in categorieën (maximaal 5). Wat deze categorieën zijn mogen jullie zelf bedenken. Uiteindelijk krijgen jullie zo een schema waarin wordt aangegeven welke bron over welk onderwerp gaat. Hieronder zie je een voorbeeld hoe een dergelijk schema eruit zou kunnen zien. Probeer met de gekleurde blokken en pijlen (zie ook het voorbeeld hieronder), jullie schema zo duidelijk mogelijk te maken.

Daarnaast schrijven jullie in de Cowriter, bij het tabblad 'Deel 2', een verantwoording. In deze verantwoording leggen jullie uit welke categorieën jullie gekozen hebben, waarom jullie voor deze categorieën gekozen hebben en waarom jullie de bronnen in een bepaalde categorie hebben geplaatst.

Om dit deel van de PO goed te volbrengen is het van belang dat jullie goed met elkaar overleggen. Jullie moeten een groot aantal bronnen bestuderen, waardoor het belangrijk is om de bronnen te verdelen en vervolgens met elkaar uit te wisselen wat jullie gelezen hebben. Alleen zo kunnen jullie een goede indeling en een goed schema maken.

Let op: Dit onderdeel is een voorbereiding op het laatste deel van de PO, waarin jullie een essay moeten schrijven. Door de bronnen goed te bestuderen en in te delen in categorieën, kunnen jullie makkelijker het essay schrijven.

Tijdspad
Jullie hebben twee lessen om aan dit deel van de PO te werken. Als jullie met dit deel van de PO klaar zijn, gaan jullie verder met deel 3.

Beoordeling
Bij de beoordeling van dit deel van PO wordt gelet op het schema dat jullie gemaakt hebben. Zijn alle bronnen in het schema verwerkt? Hebben jullie een logische en goede indeling gemaakt? Daarnaast wordt jullie verantwoording beoordeeld. Hebben jullie duidelijk uitgelegd waarom jullie bepaalde keuzes hebben gemaakt? Kunnen jullie je keuzes goed beargumenteren?

Samengevat moeten jullie:




Deel 3 PO: Essay schrijven

Omschrijving
In het laatste deel van deze PO moeten jullie een essay van minimaal 1500 woorden gaan schrijven. Het essay moet gaan over de centrale vraag van deze PO: "Hoe kan het dat het christendom zich ontwikkelde van een kleine 'sekte', tot de staatsgodsdienst?". Dit doen jullie gezamenlijk in de Cowriter, bij het tabblad Deel 3.

Bij het schrijven van dit essay moeten jullie gebruik maken van de bronnen die jullie bij Deel 2 van deze PO bestudeerd hebben. Aan de hand van het schema dat jullie gemaakt hebben en manier waarop jullie de bronnen gecategoriseerd hebben, formuleren jullie een aantal deelvragen. Deze deelvragen moeten wel passen bij de centrale vraag van het essay.

Aan de hand van de centrale vraag, de door jullie geformuleerde deelvragen en de informatie uit de bronnen schrijven jullie gezamenlijk het essay. In het essay proberen jullie zo goed mogelijk antwoord te geven op de centrale vraag en de door jullie geformuleerde deelvragen. Zorg er daarbij voor dat het essay een samenhangend geheel wordt. Gebruik bij het schrijven van het essay de beschikbare bronnen. Houd er bij het schrijven ook rekening mee dat bepaalde bronnen betrouwbaarder zijn dan andere, dat bepaalde bronnen elkaar tegen kunnen spreken en dat sommige bronnen waardevoller zijn dan andere. Wanneer je bronnen gebruikt moet je dus ook aangeven hoe betrouwbaar, representatief en waardevol deze zijn. Daarnaast moet je natuurlijk ook altijd aangeven waar je bron vandaan komt!

Tijdspad
Jullie hebben drie lessen de tijd om aan dit deel van de PO te werken. Als jullie klaar zijn met het essay, hebben jullie deze PO afgerond. Je kunt eventueel verder werken in de tussenuren.

Beoordeling
Bij de beoordeling van dit deel van de PO wordt beoordeeld of jullie essay de centrale vraag beantwoordt. Daarnaast wordt beoordeeld of jullie goede deelvragen hebben geformuleerd en deze goed hebben beantwoord. Er wordt ook beoordeeld of jullie essay een goed en consistent geheel vormt. Heeft het een duidelijke inleiding, middenstuk en conclusie? Tenslotte wordt er gekeken naar de manier waarop jullie je standpunten onderbouwen. Gebruiken jullie de bronnen goed? Geven jullie goede en duidelijke argumenten? En geven jullie duidelijk aan waar jullie informatie vandaan komt?.

Samengevat moeten jullie:



DIT IS HET EINDE VAN DEZE PRAKTISCHE OPDRACHT!